Podział majątku u notariusza jest możliwy wtedy, gdy byli małżonkowie są zgodni co do sposobu jego podziału. W takiej sytuacji procedura przebiega zwykle znacznie szybciej niż w sądzie, a akt notarialny pozwala skutecznie uregulować kwestie własności, spłat i dopłat.
Spis treści
Według danych statystycznych GUS w Polsce każdego roku orzeka się ok. 55–60 tys. rozwodów, dlatego kwestie związane z podziałem majątku należą do najczęstszych spraw regulowanych po ustaniu małżeństwa.
Jak przebiega podział majątku u notariusza krok po kroku?
Wizyta w kancelarii notarialnej jest zwieńczeniem wcześniejszych ustaleń między stronami. Aby cały proces przebiegł sprawnie, warto znać jego etapy.
Oto jak wygląda procedura w praktyce:
- Określenie składników majątku – wspólnie ustalacie, co wchodzi w skład majątku wspólnego (np. mieszkanie, samochód, oszczędności) oraz jaka jest ich rynkowa wartość.
- Zgromadzenie niezbędnych dokumentów – przygotowujecie m.in. odpisy z ksiąg wieczystych, wypisy z rejestru gruntów czy odpis wyroku rozwodowego.
- Przygotowanie i analiza projektu aktu – po dostarczeniu kompletu dokumentów projekt aktu notarialnego może zostać przygotowany nawet w ciągu kilku dni roboczych.
- Podpisanie aktu notarialnego – spotykacie się w kancelarii, notariusz odczytuje akt notarialny dotyczący podziału majątku, a strony składają podpisy.
Ile kosztuje akt notarialny o podział majątku?
Głównym kosztem jest taksa notarialna, której wysokość reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W przypadku umownego podziału majątku między małżonkami stosuje się 50% stawki podstawowej.
Wysokość opłaty zależy od wartości dzielonego majątku. Poniższa tabela przedstawia maksymalne stawki taksy notarialnej – ostateczna kwota może być niższa.
Do wynagrodzenia notariusza należy doliczyć VAT oraz koszty wypisów aktu notarialnego. W przypadku nieruchomości pojawia się również opłata sądowa za wpis zmian w księdze wieczystej (zwykle 200 zł).
Wartość dzielonego majątku – maksymalna taksa (50% stawki)
- do 3 000 zł – 50 zł
- powyżej 3 000 zł do 10 000 zł – 50 zł + 1,5% od nadwyżki
- powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 155 zł + 1% od nadwyżki
- powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 355 zł + 0,75% od nadwyżki
- powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 505 zł + 0,2% od nadwyżki
- powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 2385 zł + 0,1% od nadwyżki
Na co uważać w akcie notarialnym o podział majątku?
Podpisanie aktu notarialnego niesie za sobą istotne skutki prawne, dlatego warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych kwestii.
Kredyt hipoteczny
Najczęstsza pułapka dotyczy kredytu hipotecznego. Umowa między stronami nie wpływa na relację z bankiem – wierzyciel nadal może traktować oboje małżonków jako dłużników solidarnych. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (np. uchwała III CZP 21/18), podział majątku nie zmienia sytuacji wierzyciela hipotecznego.
Zabezpieczenie spłat i dopłat
Jeśli jedna ze stron zobowiązuje się do spłat w ratach lub w późniejszym terminie, warto zadbać o zabezpieczenie. Najczęściej stosuje się poddanie się egzekucji w trybie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego. Brak takiego zapisu może utrudnić dochodzenie roszczeń.
Zrzeczenie roszczeń
Standardowe klauzule często przewidują zrzeczenie się dalszych roszczeń. Jeśli po czasie okaże się, że część majątku została ukryta, dochodzenie roszczeń może być znacznie bardziej skomplikowane i wymagać udowodnienia, że składniki majątku nie zostały ujawnione.
Zwolnienie z długu
Przed podpisaniem aktu warto upewnić się, że bank wyraził zgodę na przejęcie kredytu przez jedną ze stron. Sam zapis w umowie notarialnej nie zwalnia automatycznie z odpowiedzialności wobec banku.
Kiedy możliwy jest podział u notariusza?
Umowny podział majątku u notariusza jest możliwy wyłącznie wtedy, gdy strony są zgodne co do:
- składu majątku,
- sposobu jego podziału,
- ewentualnych spłat i dopłat.
W przypadku braku porozumienia konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego, w przypadku którego niezastąpiona okaże się pomoc adwokata.